Her Kalori Birbirinin Aynı Mı?

Yiyeceklerin içinde enerji veren yani kalorileri oluşturan 3 şey var. Protein – Karbonhidrat ve Yağ . Kalorilerin enerji karşılığı aynı ama kilo verilmesi sırasında vücutta yarattığı etki aynı değil.

1 kg demir = 1 kg pamuktur. İkisi de 1 kg dir ama kapladıkları alan çok farklıdır. Bunun gibi yağdan gelen kalorilerin vücuttaki etkisi ile proteinden gelen eşit kalorilerin etkisi birbirinden farklı oluyor. Yani elmadan alınan 100 kalori ile patates cipsinden alınan 100 kalori aynı sonucu yaratmıyor.

Bu farkın birinci nedeni glisemik indeks farkı. Bazı gıdalar çabucak sindirilip hızla kana karışıyorlar. Bunlar glisemik indeksi yüksek gıdalar olup hızla kana karıştıkları için kandaki şekeri aniden yükseltiyorlar. Kandaki şeker aniden fazlaca yükseldiğinde hemen depolanıyor. Depo dediğimiz şey elbette ki hiçbir zaman hayırlı bir sonuç doğurmuyor. Depo dediğimizde bilelim ki bunlar yağ dokusu anlamına geliyor ve biz bunları hiç sevmiyoruz.

Ayrıca bu gıdalar hızla sindirildiği için, çabucak bizi terk edip gidiyorlar. Boşalan midemiz açlık sinyali vermeye başlıyor ve yeniden kendimizi aç hissedip başlıyoruz mutfak etrafında dolanmaya.

Glisemik indeksi yüksek gıdalar şeker, beyaz un, pirinç, alkol, patates, mısır, havuç, muz, kavun, karpuz vs . Bunların bazısı kalorileri düşük olduğu için yenmesinde sakınca yok ama çabuk acıkmamıza sebep oldukları için sınırlı tüketmemizde fayda var.

Glisemik indeksi düşük gıdaların başında yeşil sebzeler, domates, kiraz, brokoli, elma, portakal, taze fasulye, kivi, baklagiller, bulgur, kepek-çavdar ekmeği vs var.

Bulgurun 100 gr’ı 357 kalori , pirincin 100 gr 363 kalori. Arada pek kalori farkı yok ama pirincin glisemik indeksi bulgura göre yüksek olduğu için pirinç pilavı yerine bulgur pilavı yesek daha iyi. Aynı kaloriyi alıyoruz ama pirinç daha hızla ve yüksek oranda yağ depolanmasına neden oluyor. Aslında bir süre pilavın her türünden uzak durmak en iyisi.

Eşit kalorilerin farklı sonuç yaratmasının ikinci nedeni, besinlerin vücutta yakılması sırasında harcanan kalorilerin farklı olması. Bir araştırma yapılmış ve buna göre en az proteinler sonra karbonhidratlar en çok da yağlar vücutta yağ yapıyormuş. Mesela karbonhidratların %25 i enerji olarak harcanırken yağların sadece %3 ü kullanılıyormuş.

Örneğin, salataya koyduğun 1 yemek kaşığı zeytinyağı ( 85 kalori), salatanın içine konmuş 1 haşlanmış yumurta ( 85 kalori) ‘dan çok daha kilo yapıcı.

Bu demek değil ki yağ yemekten vazgeçelim, protein ile beslenip hızla kilo verelim. Denge şaştığı anda sistem kilitleniyor. Kilo verimi ve yağ yakılmasının durması bir yana sağlık açısından ciddi sorunlar ortaya çıkıyor. Oranların ne olacağı konusunda farklı yaklaşımlar var. Akdeniz Diyeti-Zone Diyeti – Klasik Diyetler farklı oranlar veriyorlar. Ben napıyorum? Asla DENGE’den vazgeçmiyorum. Hepsinden yiyorum ama özellikle yağı fazla abartmıyorum ve günlük kalori listemin dışına çıkmamaya çalışıyorum.